Bầu có ăn được ngải cứu không? Ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Nhiều mẹ bầu thường đặt câu hỏi bầu có ăn được ngải cứu không? Ngải cứu vốn được biết đến là một vị thuốc quý trong y học dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng trong thai kỳ cũng tiềm ẩn những nguy cơ nhất định nếu không đúng cách. Trong bài viết này, Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé sẽ cung cấp thông tin chi tiết về ngải cứu cùng những lưu ý quan trọng để mẹ bầu cân nhắc trước khi sử dụng.

1. Ngải cứu có công dụng gì đối với sức khỏe?

Ngải cứu từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền Việt Nam và các nền văn hóa khác nhờ vào hàm lượng dinh dưỡng phong phú và các hợp chất hoạt tính sinh học. Loại thảo dược này không chỉ là gia vị trong ẩm thực mà còn là bài thuốc dân gian hỗ trợ nhiều vấn đề sức khỏe. Dưới đây là các công dụng nổi bật của ngải cứu đối với sức khỏe tổng quát:

• Hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau bụng: Nhờ tính ấm và khả năng kháng viêm, ngải cứu giúp kích thích tiêu hóa, giảm đầy hơi, táo bón và đau bụng kinh ở phụ nữ không mang thai.
• Chống viêm và giảm đau khớp: Các hợp chất như flavonoid và tinh dầu trong ngải cứu có tác dụng chống oxy hóa, giúp giảm viêm khớp, đau lưng và các vấn đề cơ xương khớp.
• Cải thiện sức khỏe da: Ngải cứu được dùng để trị mụn, eczema và các vết thương ngoài da nhờ tính kháng khuẩn và làm lành vết thương nhanh chóng.
• Hỗ trợ chức năng gan và giải độc: Loại thảo dược này giúp bảo vệ gan, hỗ trợ giải độc cơ thể và cải thiện tình trạng mệt mỏi, thiếu máu.
• Giảm triệu chứng cảm cúm và sốt: Với tính ấm, ngải cứu giúp hạ sốt, long đờm và tăng cường hệ miễn dịch, đặc biệt hữu ích trong mùa lạnh.
• Điều hòa kinh nguyệt và hỗ trợ sinh lý: Ở phụ nữ, ngải cứu có thể giúp cân bằng hormone, giảm đau bụng kinh và hỗ trợ chu kỳ kinh nguyệt đều đặn.

Ngải cứu mang lại nhiều lợi ích sức khỏe 

2. Mẹ bầu có ăn được ngải cứu không?

Vậy mẹ bầu 3 tháng đầu có được ăn ngải cứu không?

Trong 3 tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu tuyệt đối không nên ăn ngải cứu, đặc biệt không uống nước ngải cứu đặc, không dùng dạng thuốc sắc, tinh dầu, cao ngải cứu vì 3 tháng đầu thai kỳ là giai đoạn dễ sẩy thai nhất. Trong khi đó, ngải cứu có tính hoạt huyết, có tài liệu cảnh báo có thể kích thích co bóp tử cung, dẫn đến nguy cơ sảy thai hoặc sinh non nếu dùng liều cao hoặc dạng đậm đặc.

Ngải cứu chứa folate - một dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển não bộ thai nhi, nhưng lợi ích này không đủ để bù đắp rủi ro. Các chuyên gia sản khoa khuyên mẹ bầu nên tránh sử dụng ngải cứu dưới mọi hình thức (ăn, uống trà hoặc đắp ngoài). Thay vào đó, mẹ bầu có thể bổ sung folate từ các nguồn an toàn hơn như rau bina, cam hoặc thực phẩm bổ sung theo chỉ định y tế.

Ngoài ra, nhiều mẹ cũng quan tâm có bầu ăn hạt sen được không khi tìm các thực phẩm lành tính để bồi bổ trong thai kỳ.

Mẹ bầu có ăn được ngải cứu không?

Với giai đoạn 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ ?

Giai đoạn 3 tháng giữa và cuối thai kỳ nếu mẹ bầu hoàn toàn khỏe mạnh, thai bình thường, thỉnh thoảng ăn ít ngải cứu như một loại rau gia vị, ví dụ 1 - 2 lần/tuần, mỗi lần chỉ một ít trong đĩa trứng rán/gà hầm thường được xem là chấp nhận được đối với đa số thai phụ khỏe mạnh.

Nhưng nếu bác sĩ đã từng dặn kiêng (dọa sảy, nhau bám thấp, ra huyết, tiền sử sảy thai, thai yếu…) thì nên kiêng luôn. Để đảm bảo thai kỳ an toàn và đủ chất, mẹ bầu nên ưu tiên lựa chọn thực phẩm tốt cho bà bầu theo khuyến nghị của chuyên gia.

3. Tác hại nếu mẹ bầu ăn ngải cứu sai cách

Các tài liệu y học và dược liệu cho thấy ngải cứu (Artemisia vulgaris) chứa thujone – một chất có độc tính thần kinh, có thể kích thích tử cung. vì vậy, phần lớn các tổ chức y tế khuyến cáo phụ nữ mang thai không nên dùng ngải cứu dưới bất kỳ dạng nào, đặc biệt là dạng thuốc sắc, tinh dầu hoặc cao đậm đặc.

Với mẹ bầu, việc dùng ngải cứu có thể gây ra một số nguy cơ:

• Nguy cơ co bóp tử cung và sảy thai: ngải cứu có tính “hoạt huyết, kích thích tử cung”, về lý thuyết có thể làm tăng co bóp tử cung nếu dùng liều cao hoặc kéo dài, đặc biệt trong 3 tháng đầu – giai đoạn rất nhạy cảm của thai kỳ. vì vậy, nhiều hướng dẫn khuyên mẹ bầu nên tránh hoàn toàn.
• Nguy cơ ngộ độc thujone: sử dụng ngải cứu liều cao, kéo dài hoặc dùng tinh dầu/cao ngải cứu có thể gây chóng mặt, buồn nôn, co giật, rối loạn ý thức, thậm chí nguy hiểm tính mạng. phụ nữ mang thai là nhóm đặc biệt nhạy cảm nên nguy cơ càng đáng lo ngại.
• Tăng gánh nặng cho gan, thận: các thành phần trong ngải cứu được gan chuyển hóa và thải trừ qua thận. dùng nhiều hoặc kéo dài có thể làm tăng gánh nặng cho gan, thận, đặc biệt ở mẹ bầu vốn đã có bệnh nền về hai cơ quan này.
• Rối loạn tiêu hóa: một số mẹ bầu có thể bị đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy khi dùng ngải cứu. các triệu chứng này kéo dài có thể gây mất nước, mệt mỏi, gián tiếp ảnh hưởng tới sức khỏe mẹ và thai. Vì vậy, những thực phẩm dễ gây kích ứng cũng khiến nhiều mẹ thắc mắc có bà bầu ăn hạt đác được không trước khi sử dụng.
• Nguy cơ tiềm ẩn với hệ thần kinh thai: thujone là chất độc thần kinh ở liều cao. dù chưa có nghiên cứu lớn ở người mang thai, nhưng về lý thuyết, việc dùng thảo dược có chứa thujone liều cao, kéo dài trong thai kỳ có thể tiềm ẩn rủi ro với sự phát triển thần kinh của thai nhi. vì thế, các tổ chức chuyên môn chọn cách tiếp cận an toàn là “tránh dùng trong thai kỳ”.
• Nguy cơ tương tác thuốc: ngải cứu có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc tại gan hoặc làm nặng thêm một số bệnh nền. mẹ bầu đang dùng thuốc tây (đặc biệt thuốc thần kinh, thuốc ảnh hưởng gan thận, thuốc chống co giật…) tuyệt đối không nên tự ý dùng thêm ngải cứu nếu chưa hỏi bác sĩ

Mẹ bầu ăn ngải cứu có thể gây ra nhiều tác hại nguy hiểm 

4. Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn ngải cứu

Mẹ bầu cần tư vấn hỏi ý kiến bác sĩ trước  xem có chống chỉ định riêng với bạn không (tiền sử sảy thai, bệnh gan thận, cao huyết áp…). Mẹ chỉ nên  dùng như gia vị, không dùng như thuốc, nên chỉ ăn lẫn trong món ăn, lượng ít (vài lá trong cả món),

Không uống nước ngải cứu đặc, không sắc thuốc uống nhiều ngày, không dùng tinh dầu, cao ngải cứu, viên nang “bổ khí huyết” có ngải cứu.

Mẹ bầu nên tránh hoàn toàn trong các trường hợp sau

• 3 tháng đầu thai kỳ,
• Có ra huyết âm đạo, đau bụng nghi dọa sảy / dọa sinh non,
• Nhau bám thấp / nhau tiền đạo,
• Tiền sử sảy thai, thai lưu,
• Bệnh gan, bệnh thận, động kinh, rối loạn co giật.

Cũng không nên ăn liền nhiều ngày,  nếu ăn, chỉ nên thỉnh thoảng 1 lần, không ăn liên tiếp ngày nào cũng có ngải cứu,  tránh kiểu “ăn ngải cứu để dưỡng thai / an thai” vì không có bằng chứng, lại tăng nguy cơ sảy thai.

Mẹ bầu nên chú ý một số dấu hiệu bất thường sau khi ăn

• Đau bụng từng cơn,
• Ra máu âm đạo,
• Chóng mặt, buồn nôn nhiều, co giật, khó thở thì cần đi khám ngay và nhớ báo với bác sĩ là đã ăn/uống ngải cứu.

Mẹ bầu không tự kết hợp với thuốc tây: đang dùng thuốc huyết áp, thuốc chống co giật, thuốc cho gan, thận…thì không tự ý uống thêm ngải cứu, vì có thể làm nặng bệnh hoặc ảnh hưởng chuyển hóa thuốc.

Tương tự, nhiều loại thực phẩm dân gian khác cũng làm mẹ băn khoăn có bầu ăn đu đủ xanh được không do lo ngại ảnh hưởng đến thai kỳ.

Mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi ăn 

Qua những thông tin trên, mẹ bầu chắc hẳn đã có lời giải đáp rõ ràng cho thắc mắc bầu có ăn được ngải cứu không. Ngải cứu thực sự là một loại thảo dược giàu giá trị dinh dưỡng, có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách, đúng liều lượng. Mẹ bầu chỉ nên dùng đúng liều lượng khuyến nghị, chọn ngải cứu từ nguồn uy tín và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung vào chế độ ăn. Ngoài ra, cần theo dõi phản ứng của cơ thể sau khi dùng.

Để có thêm kiến thức khoa học và an toàn về dinh dưỡng trong thai kỳ và chăm sóc mẹ bầu sau sinh, hãy tham khảo ngay Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé. Đây là nguồn thông tin đáng tin cậy được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ sản khoa, giúp mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

* Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn