THAI NHI 8 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THAI NHI VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Vào tuần thai thứ 8, cùng với sự phát triển của thai nhi trong bụng, mẹ có thể cảm nhận được cơ thể mình thay đổi rõ rệt với những triệu chứng ốm nghén, mệt mỏi... Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé xem em bé đã lớn như thế nào và mẹ cần làm gì lúc này nhé.

1. Thai nhi tuần thứ 8 phát triển như thế nào?

Kích thước của thai nhi vào tuần thai thứ 8 tương đương với hạt đậu thận (hay còn gọi là đậu tây) với chiều dài khoảng 1,9 cm và trọng lượng khoảng 1,2 gram.

Thai nhi tuần 8 có kích thước tương đương hạt đậu thận.

Lúc này cơ thể thai nhi cũng bắt đầu duỗi thẳng và đuôi cũng dần biến mất. Đầu của thai nhi vẫn còn lớn hơn so với phần còn lại của cơ thể, cổ và xương cơ thể đang dần hình thành.

1.1 Những cử động đầu tiên

Tuần thứ 8 là thời điểm thai nhi có những chuyển động cơ thể đầu tiên trong bụng mẹ. Những chuyển động đầu tiên này giống như những cơn co nhẹ, duỗi thẳng và tự phát, thường bắt đầu vào khoảng 7 đến 8 tuần và có thể nhìn thấy trên siêu âm. Tuy nhiên, đôi khi bạn sẽ không cảm nhận em bé của mình cử động cho đến khi thai được 16 đến 22 tuần vì chuyển động của bé vẫn chưa đủ mạnh để bạn nhận thấy.

1.2 Trẻ bắt đầu sẵn sàng thở

Hệ thống hô hấp của trẻ bắt đầu hình thành. Ở tuần thứ 8, các chồi phổi bắt đầu phân nhánh bên trong để tạo ra hệ thống ống (phế quản) kết nối với khí quản tạo thành hệ thống “cây” hô hấp. Lúc đầu, hai phế quản hình thành và kết nối với mỗi phổi, rồi lần lượt các nhánh được hình thành từ các phế quản chính này và tạo thành các nhánh nhỏ hơn.

1.3 Hệ thống thần kinh và các giác quan

Cùng lúc đó, mạng lưới dây thần kinh đang hình thành kết nối với nhau và kết nối với các mô, các cơ quan khác như mắt, tai. Não và khuôn mặt của em bé đang phát triển. Các vết lõm sẽ dẫn đến hình thành lỗ mũi có thể nhìn thấy được và bắt đầu hình thành võng mạc.

Thai nhi đã bắt đầu có mí mắt, tuy nhiên mắt em bé hầu như vẫn nhắm hoàn toàn cho đến tuần thai 28.

Hình ảnh thai nhi tuần thứ 8.

1.4 Hệ thống tuần hoàn

Giai đoạn này, tim của thai nhi đã được chia thành bốn ngăn hoàn chỉnh, van tim bắt đầu hình thành. Bên cạnh đó, các cơ quan nội tạng như gan, thận… và cơ bắp của thai nhi đã được định hình. Đồng thời, cơ quan sinh dục của thai nhi đã xuất hiện nhưng chưa thể phân biệt rõ ràng giới tính của bé.

Về tứ chi, các ngón tay và ngón chân của thai nhi dù vẫn còn lớp màng dính, nhưng thời điểm này các ngón đã bắt đầu chia tách ra và tay của em bé cũng có thể co duỗi một cách nhẹ nhàng.

Những thay đổi mạnh mẽ này chỉ là một phần rất nhỏ trong hành trình lớn lên của bé. Khi theo dõi các giai đoạn phát triển của thai nhi, mẹ sẽ dễ dàng hình dung quá trình hình thành – hoàn thiện từng cơ quan trong suốt thai kỳ.

2. Sự thay đổi của người mẹ ở tuần thai thứ 8

2.1 Tình trạng ốm nghén

Ở tuần thai này, hầu hết phụ nữ khi mang thai đều có các triệu chứng ốm nghén như buồn nôn, nôn nhiều lần trong ngày, nhạy cảm với một số mùi nhất định. Tình trạng này thường sẽ không còn khi mẹ bước vào tuần thai 12 đến tuần thai 14.

Tuy nhiên, một số ít mẹ mang thai có thể gặp phải chứng ốm nghén nặng có thể dẫn đến tình trạng mất nước, sụt cân nhanh chóng… Trong một số trường hợp nôn quá nhiều, không thể ăn uống bất kì món nào (dù chỉ là chất lỏng), ngất xỉu, yếu người, bị sốt hoặc đau bụng, mẹ cần được đưa đến cơ sở y tế sớm để bác sĩ chẩn đoán và điều trị hợp lí.

Những triệu chứng này có thể tiếp tục kéo dài thêm vài tuần nữa và thay đổi rõ hơn khi mẹ bước sang giai đoạn thai nhi 9 tuần tuổi.

Ra mắt Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và bé, bấm nút "Thích Trang" để cập nhật những thông tin bổ ích nhé

Ốm nghén là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mang thai tuần 8.

2.2 Tăng tiết dịch âm đạo

Sự gia tăng của hooc-môn estrogen trong thai kì khiến dịch âm đạo tiết ra nhiều hơn bình thường. Dịch âm đạo có vai trò giữ cho đường sinh dục của mẹ không bị nhiễm khuẩn, vì vậy, tăng tiết dịch âm đạo không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Tuy nhiên, nếu thấy xuất hiện dịch âm đạo có màu xanh, mùi khó chịu, gây đau hoặc ngứa bất thường, mẹ cần đến cơ sở y tế kiểm tra và theo dõi kịp thời.

2.3 Ngực phát triển

Sự thay đổi hooc-môn trong cơ thể mẹ cũng khiến ngực phát triển để chuẩn bị tạo sữa cho con bú. Thông thường, trong giai đoạn này, phụ nữ mang thai có thể phải tăng kích cỡ áo ngực từ 1 đến 2 kích cỡ. Ngoài ra, các tĩnh mạnh cũng hiển thị rõ trên vú và núm vú trở nên sẫm màu hơn.

2.4 Chướng bụng

Sự thay đổi nội tiết tố trong thời kì đầu mang thai có thể khiến mẹ bị chướng bụng, tương tự với cảm giác của chị em phụ nữ ngay trước kì kinh nguyệt. Chính vì vậy, ngay cả khi thai nhi trong bụng vẫn còn tương đối nhỏ, mẹ vẫn cảm nhận quần áo chật hơn bình thường ở vòng eo.

Từ nền tảng sức khỏe của tuần 8, khi thai chuyển sang thai nhi 10 tuần tuổi, các cơ quan sẽ hoàn thiện nhanh hơn nên việc duy trì chế độ dinh dưỡng – nghỉ ngơi đúng cách là đặc biệt quan trọng.

Mẹ mang thai thời kì đầu có thể bị chướng bụng.

3. Mẹ cần làm gì ở tuần thai thứ 8?

3.1 Tìm hiểu về tăng cân trong các giai đoạn thai kì

Mức tăng cân của mẹ phụ thuộc vào giai đoạn thai kì và tình trạng dinh dưỡng trước khi mang thai. Để đánh giá tình trạng dinh dưỡng cần sử dụng Chỉ số khối cơ thể BMI (Body Mass Index):

Với mẹ bầu có tình trạng dinh dưỡng bình thường (BMI từ 18,5 đến 25) thì mức tăng cân trong cả thai kì nên đạt 10 – 12 kg, trong đó 3 tháng đầu tăng 1 kg; 3 tháng giữa tăng 4 - 5 kg; 3 tháng cuối tăng 5 - 6 kg.

Việc đảm bảo dinh dưỡng cho bà mẹ mang thai đem lại rất nhiều lợi ích cho mẹ và con. Dinh dưỡng đủ lượng và chất giúp mẹ đáp ứng tốt các hoạt động, sinh hoạt hàng ngày và những thay đổi sinh lí do mang thai. Mẹ sẽ ít mắc bệnh trong thời gian mang thai, ít phải can thiệp trong quá trình chuyển dạ, giảm nguy cơ mất máu sau sinh, hồi phục sau sinh nhanh và đủ sữa cho con bú. Mẹ ăn uống đủ chất sẽ giúp con sinh ra khỏe mạnh, đủ tháng, đủ cân, phát triển tốt cả về thể chất và trí tuệ.

Để kiểm tra và theo dõi đều đặn sự tăng cân của bản thân trong suốt các giai đoạn mang thai đã hợp lí hay chưa, mẹ có thể tham khảo và sử dụng miễn phí công cụ theo dõi sức khỏe tại nhà tại Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé được khuyến nghị bởi Bộ Y tế.

Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng trước khi bé bước sang giai đoạn thai nhi 11 tuần tuổi - thời điểm nhiều đặc điểm trên khuôn mặt và cơ quan bên trong bắt đầu hoàn thiện rõ ràng hơn.

Biểu đồ mức tăng cân trong suốt thai kì của mẹ

Tại tuần 8, để đạt được mức tăng cân phù hợp trong giai đoạn 3 tháng đầu, mẹ cần hấp thu đa dạng chất dinh dưỡng từ nhiều nhóm thực phẩm. Vì vậy, mẹ nên tham khảo và áp dụng thực đơn cân bằng dinh dưỡng tại mục “Thực đơn cân bằng dinh dưỡng” tại website Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé theo khuyến nghị của Bộ Y tế để xây dựng thai kì lành mạnh.

Một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng dành cho phụ nữ mang thai 8 tuần từ website.

Đối với các mẹ bầu ốm nghén, có thể chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, mỗi bữa không ăn quá nhiều hoặc quá ít và hạn chế các thực phẩm có thể khiến tình trạng nghén trở nên nặng hơn.

3.3 Tập trung vào giấc ngủ ngon khi mang thai

Mang thai có thể dẫn theo một số tình trạng liên quan đến rối loạn giấc ngủ như đi tiểu thường xuyên trong đêm, buồn nôn, ợ chua, chuột rút ở chân, ngủ ngáy. Vì vậy, trong giai đoạn đầu thai kì, mẹ nên ngủ sớm, ngủ đủ giấc, ngăn ánh sáng và ngăn tiếng ồn trong phòng ngủ để có thể thức dậy mà không bị mệt mỏi vào ngày hôm sau.

Giấc ngủ ngon có vai trò rất quan trọng đối với mẹ mang thai.

3.4 Áp dụng các biện pháp hạn chế nám da

Khi mang thai, sự thay đổi nội tiết tố kích thích quá trình sản sinh melanin có thể gây ra tình trạng nám da với những mảng da sẫm màu hơn trên khuôn mặt hoặc cơ thể của mẹ. Tình trạng này có thể tự biến mất sau khi mẹ sinh em bé.

Tuy nhiên, để hạn chế tình trạng nám da nặng, mẹ có thể áp dụng các biện pháp chống nắng như mang nón, kính râm khi ra đường, sử dụng kem chống nắng dành cho phụ nữ mang thai…

Tuần thứ 8 là thời điểm đánh dấu sự hoàn thiện các cơ quan chính của thai nhi. Bé đang lớn lên từng ngày và cần rất nhiều yêu thương từ mẹ. Mẹ hãy chăm sóc bản thân thật tốt để cung cấp cho bé một môi trường phát triển khỏe mạnh. Hãy cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé theo dõi hành trình kỳ diệu này mẹ nhé!