Giải đáp: Bà bầu ăn đậu phộng có an toàn không?
Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình.
Khi mang thai, chế độ dinh dưỡng của mẹ bầu luôn là mối quan tâm hàng đầu để đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh cho thai nhi. Trong đó, nhiều mẹ thắc mắc bầu ăn đậu phộng được không, bởi đây là loại thực phẩm quen thuộc, giàu dưỡng chất nhưng cũng dễ gây dị ứng. Cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé giải đáp chi tiết thông qua bài viết này.
1. Bà bầu ăn đậu phộng được không?
Mẹ bầu có ăn đậu phộng được hay không, câu trả lời là “Có”. Đậu phộng là thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein, chất béo lành mạnh, vitamin, khoáng chất và đặc biệt là folate - dưỡng chất quan trọng giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Vì vậy, nếu mẹ bầu không có tiền sử dị ứng, việc bổ sung đậu phộng trong chế độ ăn có thể mang lại lợi ích cho cả mẹ và bé.
Một số lo ngại cho rằng ăn đậu phộng trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng ở trẻ, tuy nhiên đến nay chưa có bằng chứng khoa học xác nhận mối liên quan này. Ngược lại, một số nghiên cứu cho thấy rằng việc tiêu thụ đậu phộng đúng cách còn có thể giúp giảm nguy cơ dị ứng cho trẻ sau này.
Bà bầu liệu có nên ăn đậu phộng không?
Điều quan trọng mà mẹ bầu cần lưu ý là nếu có cơ địa dị ứng hoặc từng phản ứng với đậu phộng thì tuyệt đối tránh sử dụng. Trong trường hợp bình thường, mẹ có thể ăn với lượng vừa phải, kết hợp cùng chế độ ăn đa dạng. Đặc biệt, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp khi sử dụng loại thực phẩm này.
Đậu phộng cũng là một trong những đồ ăn vặt cho mẹ bầu được sử dụng phổ biến nhờ sự tiện lợi và hàm lượng dinh dưỡng cao.
2. Giá trị dinh dưỡng của đậu phộng
Đậu phộng là nguồn thực phẩm giàu protein, chất béo tốt, vitamin, khoáng chất và folate, có lợi cho sức khỏe mẹ bầu và sự phát triển thai nhi. Dưới đây là những giá trị dinh dưỡng có trong 100g đậu phộng:
- Nước: 7,5 g
- Calo: 573 KCal
- Chất đạm (Protein): 27,5 g
- Carbohydrate: 15,5 g
- Chất béo: 44,5 g
Ngoài ra, đậu phộng còn cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng cho mẹ bầu:
- Biotin: hỗ trợ sự khỏe mạnh của tóc, da và móng.
- Niacin (vitamin B3): cần thiết cho tim mạch và hệ thần kinh.
- Folate (vitamin B9): dưỡng chất thiết yếu giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi.
- Thiamine (vitamin B1): tham gia chuyển hóa năng lượng, hỗ trợ hoạt động của tim, cơ và hệ thần kinh.
- Vitamin E: chất chống oxy hóa mạnh, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Đậu phộng thuộc nhóm hạt dinh dưỡng cho mẹ bầu, cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết trong thai kỳ.
Đậu là thực phẩm giàu dưỡng chất tốt cho mẹ bầu và thai nhi
3. Lợi ích của đậu phộng đối với thai kỳ
3.1. Cung cấp chất sắt cho mẹ bầu
Các loại hạt, trong đó có đậu phộng, đều chứa hàm lượng sắt đáng kể. Việc bổ sung đậu phộng với lượng hợp lý trong thai kỳ có thể hỗ trợ dự trữ sắt cho cơ thể, từ đó góp phần phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt - tình trạng thường gặp ở phụ nữ mang thai.
Nhiều mẹ cũng quan tâm bà bầu ăn hạt điều có tốt không, và tương tự đậu phộng, hạt điều cũng mang lại nhiều dưỡng chất nếu dùng với lượng phù hợp.
3.2. Đậu phộng giúp tốt cho xương của mẹ bầu
Trong thai kỳ, nhu cầu canxi và dưỡng chất tăng cao để đáp ứng sự phát triển của thai nhi, khiến mẹ bầu dễ đối mặt với nguy cơ loãng xương. Việc bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng cho xương như đậu phộng, sữa, phô mai hay sữa tươi có thể giúp tăng cường sức khỏe xương khớp và hạn chế các vấn đề liên quan trong giai đoạn mang thai.
3.3. Có ích cho sức khỏe tim mạch
Đậu phộng chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn, đặc biệt là axit oleic – thành phần có lợi cho sức khỏe tim mạch. Việc mẹ bầu bổ sung đậu phộng với lượng vừa phải, chẳng hạn một nắm nhỏ mỗi ngày, có thể góp phần hỗ trợ tuần hoàn máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch về sau.
3.4. Bổ sung calo trong thai kỳ
Đối với mẹ bầu thiếu cân, đậu phộng luộc có thể là lựa chọn hỗ trợ tăng cân lành mạnh. Loại hạt này giàu năng lượng, cung cấp nhiều calo cùng với protein, giúp mẹ đạt được cân nặng phù hợp để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.
3.5. Giúp bà bầu cải thiện tiêu hóa
Đậu phộng là nguồn cung cấp chất xơ tự nhiên, có lợi cho hệ tiêu hóa của mẹ bầu. Bổ sung một lượng vừa phải đậu phộng vào chế độ ăn hằng ngày có thể giúp giảm táo bón – tình trạng thường gặp trong thai kỳ, đồng thời hỗ trợ duy trì sức khỏe đường ruột.
3.6. Hỗ trợ mẹ bầu ngủ ngon hơn
Đậu phộng có thể hỗ trợ mẹ bầu cải thiện giấc ngủ nhờ chứa các dưỡng chất như tryptophan, magie và vitamin nhóm B. Đặc biệt, tryptophan – một axit amin thiết yếu trong đậu phộng – tham gia tổng hợp serotonin, chất dẫn truyền thần kinh quan trọng cho cảm xúc và giấc ngủ.
Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung tryptophan có liên quan tích cực đến thời gian và chất lượng giấc ngủ, đồng thời giúp giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa có thể ảnh hưởng bất lợi đến giấc ngủ của mẹ bầu. Những thành phần này giúp thư giãn thần kinh, cải thiện tâm trạng và nâng cao chất lượng giấc ngủ trong thai kỳ.
Đậu phộng có thể hỗ trợ mẹ bầu có giấc ngủ ngon hơn
3.7. Hỗ trợ phát triển ống thần kinh thai nhi
Đậu phộng là nguồn folate (vitamin B9) dồi dào, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi. Folate giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh - bao gồm tình trạng ống thần kinh không đóng hoặc đóng không hoàn chỉnh, có thể gây ra bất thường nghiêm trọng ở não và tủy sống. Việc bổ sung đủ folate ngay từ những tuần đầu thai kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hình thành và phát triển bình thường của não bộ và tủy sống của thai nhi.
4. Thận trọng với trường hợp bà bầu bị dị ứng đậu phộng
Dị ứng với đậu phộng và các loại hạt là một trong những dị ứng thực phẩm phổ biến nhất. Nên khi mẹ bầu ăn đậu phộng và cơ thể không dung nạp, các triệu chứng dị ứng có thể xuất hiện bao gồm:
- Ngứa ran trong miệng,
- Đau bụng, buồn nôn,
- Phát ban, nổi mề đay,
- Khó thở,
- Sưng lưỡi,
- Sốc phản vệ - phản ứng nghiêm trọng nhất, có thể tụt huyết áp đột ngột, co thắt đường thở, tim đập nhanh và nôn mửa dữ dội.
Thông thường, dị ứng đậu phộng được phát hiện trong những năm đầu đời của trẻ, nhưng cũng có thể khởi phát muộn hơn tùy mức độ tiếp xúc. Nếu mẹ bầu xuất hiện các triệu chứng kể trên sau khi ăn đậu phộng, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để được xử trí kịp thời.
Mẹ bầu cần thận trọng với các trường hợp bị dị ứng đậu phộng
5. Hướng dẫn bà bầu chế biến đậu phộng an toàn
Đậu phộng có thể được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn và bổ dưỡng, vừa dùng trong bữa cơm, vừa làm món ăn vặt. Sau đây là một số món phổ biến dành cho mẹ bầu:
- Đậu phộng rang tỏi ớt: giòn thơm, cay nhẹ, thích hợp ăn kèm cơm hoặc làm món nhâm nhi.
- Mứt đậu phộng: đậu phộng ngào đường, vừa giòn vừa ngọt, phù hợp cho trẻ nhỏ và làm món ăn vặt.
- Đậu phộng rang muối: cách làm đơn giản, hạt giòn, bùi, dễ bảo quản.
- Muối vừng: đậu phộng rang giã nhuyễn với gia vị, ăn kèm cơm rất tiện lợi.
- Sữa đậu phộng: thơm béo, giàu dinh dưỡng, dễ thực hiện với máy làm sữa.
Bên cạnh đó, mẹ bầu có thể tham khảo một số món ăn ngon, bổ dưỡng có chứa đậu phộng từ ngân hàng thực đơn của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ & Bé, cụ thể:
- Gỏi xoài thịt
- Gỏi củ cải
- Gỏi su su
- Gỏi dưa leo
- Bún mắm nêm
- Mì quảng gà
- Bánh hỏi thịt heo
6. Những lưu ý khi mẹ bầu ăn đậu phộng trong thai kỳ
Khi sử dụng đậu phộng trong thai kỳ, mẹ bầu cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo an toàn và dinh dưỡng:
- Chọn nguyên liệu an toàn: Tránh mua đậu phộng bị mốc hoặc hư hỏng vì có thể chứa độc tố nấm mốc gây hại, trong đó có aflatoxin - chất liên quan đến nguy cơ ung thư. Ưu tiên chọn hạt sáng màu, mẩy và chắc.
- Chế biến đúng cách: Không rang hoặc nấu đậu phộng đến mức cháy khét vì có thể sinh ra chất độc hại.
- Kiểm soát khẩu phần: Chỉ nên ăn khoảng 30g đậu phộng/ngày, tránh tiêu thụ quá nhiều do hàm lượng calo và chất béo cao.
- Đối tượng cần hạn chế ăn đậu phộng: mẹ bầu có bệnh lý dạ dày, hệ tiêu hóa yếu; đang cần kiểm soát cân nặng hoặc người mắc gout hay mỡ máu cao.
Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn đậu phộng?
7. Câu hỏi thường gặp về bà bầu ăn đậu phộng
7.1. Bà bầu nên ăn bao nhiêu đậu phộng mỗi ngày?
Bà bầu nên ăn khoảng 30 gram đậu phộng mỗi ngày, tương đương khoảng một nắm tay nhỏ. Lượng này được xem là đủ để cung cấp các dưỡng chất cần thiết như protein, folate, vitamin B3, magie và các chất béo có lợi. Đồng thời tránh việc nạp quá nhiều calo và chất béo dẫn đến đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón.
7.2. Thời điểm lý tưởng nhất để bổ sung đậu phộng trong thai kỳ là khi nào?
Thời điểm lý tưởng nhất để mẹ bầu bổ sung đậu phộng là ngay từ những tuần đầu của thai kỳ và duy trì đều đặn trong suốt quá trình mang thai. Bởi trong đậu phộng có chứa folate (vitamin B9) rất quan trọng giúp phòng ngừa dị tật ống thần kinh ở thai nhi, đặc biệt trong giai đoạn 3 tháng đầu khi ống thần kinh thai nhi bắt đầu hình thành.
Ngoài ra, bổ sung đậu phộng từ sớm còn giúp mẹ cung cấp đầy đủ protein, vitamin, khoáng chất thiết yếu và chất béo lành mạnh, hỗ trợ sự phát triển của thai nhi và giữ sức khỏe tốt cho mẹ. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý nếu có tiền sử dị ứng với đậu phộng thì nên tránh hoặc hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Trong giai đoạn này, nhiều mẹ cũng đặt câu hỏi bầu 3 tháng đầu ăn socola được không và tương tự đậu phộng, socola hoàn toàn có thể dùng với liều lượng vừa phải nếu không có chống chỉ định.
8. Gợi ý món ăn bổ dưỡng với đậu phộng cho mẹ bầu
Gỏi xoài thịt cho mẹ bầu 3 tháng cuối
Nguyên liệu:
|
Tên Nguyên liệu (kèm Cách chuẩn bị) |
Định lượng sơ chế |
|
Xoài (Bào sợi) |
50 g |
|
Cà rốt (Ngâm nước muối loãng, để ráo, thái sợi) |
20 g |
|
Thịt thăn lợn (heo) (Luộc chín, thái lát mỏng) |
10 g |
|
Rau thơm (Ngâm nước muối loãng, để ráo, thái nhỏ) |
5 g |
|
Hành tím tươi (Thái lát mỏng) |
5 g |
|
Tỏi ta (Băm nhỏ) |
1 g |
|
Hạt lạc/Đậu phộng khô (Rang thơm, giã dập) |
1 g |
|
Giấm gạo lên men |
2 g |
|
Đường cát |
3 g |
|
Tương cà |
5 g |
|
Đầu ăn/Dầu thực vật |
2 g |
|
Nước mắm |
2 g |
Các bước chế biến món Gỏi xoài thịt được thực hiện như sau:
- Pha nước trộn gỏi: Cho tất cả gia vị gồm Giấm gạo lên men, nước mắm, đường, tương cà vào chén, khuấy tan, sau đó thêm tỏi băm vào.
- Phi hành: Cho hành và dầu ăn vào chảo nhỏ, phi đến khi hành vàng thơm, rồi vớt ra để ráo dầu.
- Trộn gỏi: Cho thịt luộc, xoài, cà rốt, rau thơm vào tô, sau đó cho nước trộn gỏi vào trộn đều, để thấm khoảng vài phút.
- Trình bày: Cho gỏi xoài thịt ra đĩa, rắc thêm đậu phộng rang và hành phi lên trên.
Bún mắm nêm cho mẹ bầu 3 tháng giữa
Nguyên liệu:
|
Tên Nguyên liệu (kèm Cách chuẩn bị) |
Định lượng sơ chế |
|
Bún tươi |
180 g |
|
Chả cá thu (Thái miếng mỏng) |
30 g |
|
Thịt nạc vai (heo) (Để nguyên miếng) |
30 g |
|
Cà rốt (Bào sợi, chần chín) |
30 g |
|
Giá đỗ xanh (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
30 g |
|
Hạt lạc/Đậu phộng khô (Rang thơm, giã dập) |
10 g |
|
Rau xà lách/Rau xà lách (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
10 g |
|
Tía tô (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
10 g |
|
Rau mùi/Ngò rí (Thái nhỏ) |
2 g |
|
Rau húng bạc hà/Rau húng lủi (Thái nhỏ) |
2 g |
|
Sả cây (Băm nhỏ) |
2 g |
|
Hành lá/Hành hoa (Thái nhỏ) |
1 g |
|
Tỏi ta (Băm nhỏ) |
1 g |
|
Mắm nêm pha sẵn |
3 g |
|
Nước lọc |
20 g |
|
Đường cát |
3 g |
|
Bột ngọt |
1 g |
|
Dầu ăn/Dầu thực vật |
4 g |
Món bún này được thực hiện qua các bước sau:
- Luộc thịt: Cho thịt vào luộc trong nồi nước sôi. Khi thịt chín, vớt ra để nguội bớt rồi thái lát mỏng.
- Chiên chả cá: Làm nóng chảo với dầu ăn, cho chả cá thu vào chiên vàng thơm, rồi vớt ra để ráo.
- Pha mắm nêm: Phi thơm tỏi và sả với lượng dầu ăn dư sau khi chiên chả cá thu. Sau đó cho mắm nêm vào khuấy đều. Thêm nước lọc, đun sôi tới khi xốt sánh lại thì cho đường, Bột ngọt và hành lá vào, đảo đều rồi tắt bếp.
- Trình bày: Cho mắm nêm ra chén. Cho bún ra tô, đặt chả cá thu, thịt heo, giá đỗ xanh, tía tô, cà rốt, đậu phộng, ngò rí và rau húng lủi lên trên. Bày rau xà lách ở đĩa riêng. Khi ăn trộn đều mắm nêm và bún, thưởng thức cùng rau xà lách.
Mỳ quảng gà cho mẹ bầu 3 tháng giữa
Nguyên liệu:
|
Tên Nguyên liệu |
Định lượng sơ chế |
|
Mì Quảng tươi |
180 g |
|
Thịt gà ta (Cắt miếng vừa ăn) |
50 g |
|
Nước lọc |
200 g |
|
Nước dùng từ xương |
100 g |
|
Nghệ tươi (Giã dập, vắt lấy nước) |
1 g |
|
Cải con (Thái khúc ngắn, chần chín với nước sôi) |
40 g |
|
Rau xà lách/Rau xà lách (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
40 g |
|
Rau húng bạc hà/Rau húng lủi (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
5 g |
|
Rau mùi/Ngò rí (Thái nhỏ) |
2 g |
|
Hành lá/Hành hoa (Thái nhỏ) |
2 g |
|
Hạt lạc/Đậu phộng khô (Rang thơm, giã dập) |
2 g |
|
Hạt nêm |
2 g |
|
Bột ngọt |
2 g |
|
Dầu ăn/Dầu thực vật |
2 g |
Món Mì Quảng gà được thực hiện qua các bước sau:
- Nấu nước dùng: Hòa nước dùng từ xương với nước lọc, đun sôi, cho Hạt nêm và Bột ngọt vào, khuấy nhẹ cho gia vị tan đều, tắt bếp.
- Xào thịt gà: Ướp thịt gà với nước nghệ khoảng 10 phút. Sau đó, đun nóng dầu ăn rồi cho thịt gà vào xào chín và săn lại, tắt bếp.
- Trình bày: Cho Mì Quảng ra tô, xếp thịt gà, rau cải, xà lách, húng lủi, hành lá, ngò rí và đậu phộng lên trên. Chan ngập nước dùng, dùng nóng.
Bánh hỏi thịt heo cho mẹ bầu 3 tháng cuối
Nguyên liệu:
|
Tên Nguyên liệu |
Định lượng sơ chế |
|
Bánh hỏi tươi |
100 g |
|
Thịt thăn lợn (heo) (Xay nhuyễn) |
50 g |
|
Tôm biển (Băm nhỏ) |
20 g |
|
Thịt lợn (heo) mỡ (Xay nhuyễn) |
10 g |
|
Rau xà lách/Rau xà lách (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
50 g |
|
Dưa chuột/Dưa leo (Cắt sợi) |
40 g |
|
Cà rốt (Băm nhỏ) |
20 g |
|
Hành lá/Hành hoa (Băm nhỏ) |
5 g |
|
Tỏi ta |
5 g |
|
Hạt lạc/Đậu phộng khô (Rang thơm, giã dập) |
5 g |
|
Rau mùi/Ngò rí (Ngâm nước muối loãng, để ráo) |
1 g |
|
Mắm nêm pha sẵn (Làm nước chấm) |
Một ít g |
|
Dầu ăn/Dầu thực vật |
3 g |
|
Bánh đa nem/Bánh tráng |
30 g |
|
Hạt nêm |
1 g |
Món Bánh hỏi được thực hiện qua các bước sau:
- Chế biến thịt heo và tôm: Trộn đều tất cả nguyên liệu bao gồm thịt heo nạc và mỡ xay nhuyễn, tôm băm, cà rốt, hành lá, Hạt nêm. Chia đều thành các phần bằng nhau rồi viên lại.
- Chiên nhân tôm thịt: Đun nóng dầu ăn, sau đó chiên tôm thịt đã viên tới khi chín đều các mặt. Cho nhân thịt ra đĩa và cắt miếng nhỏ vừa ăn.
- Làm nước chấm: Làm nước chấm bằng cách trộn mắm nêm pha sẵn và thêm tỏi băm nhỏ.
- Trình bày: Xếp bánh hỏi ra đĩa, rắc một chút đậu phộng lên trên. Xếp tôm thịt viên, rau xà lách, ngò rí và dưa leo bên cạnh. Khi ăn, xếp lần lượt tất cả nguyên liệu này lên trên mặt bánh đa nem, cuốn lại rồi chấm cùng mắm nêm pha.
Trên đây là những thông tin xoay quanh thắc mắc bà bầu ăn đậu phộng được không. Hy vọng nội dung đã giúp mẹ bầu có thêm kiến thức dinh dưỡng hữu ích, biết cách sử dụng đậu phộng an toàn và hợp lý để vừa đảm bảo sức khỏe cho mẹ, vừa hỗ trợ tốt cho sự phát triển của thai nhi.
Ngoài đậu phộng, phụ nữ mang thai cần bổ sung lượng dưỡng chất đa dạng để thai nhi hấp thụ đủ chất dinh dưỡng cần thiết. Đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo thực đơn dinh dưỡng với hàng nghìn món ăn khác nhau.
*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.


