THAI NHI 31 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Mỗi giai đoạn trong thai kỳ đều đánh dấu sự phát triển mới của thai nhi và những thay đổi trong cơ thể mẹ. Thai nhi 31 tuần đang là thời điểm quan trọng mà mẹ bầu đang bước vào những tháng cuối cùng, khi đó mẹ cần chú ý nhiều hơn đến những triệu chứng của cơ thể và bắt đầu chuẩn bị đồ dùng, kiến thức để chờ đón em bé. Vậy thai nhi 31 tuần tuổi phát triển ra sao và sự thay đổi ở cơ thể mẹ? Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu mẹ nhé.

1. Thai nhi 31 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Hình ảnh thai nhi 31 tuần tuổi trong bụng mẹ

Dấu hiệu thai nhi 31 tuần tuổi khỏe mạnh chính là sự bùng nổ tăng trưởng và nhanh chóng đạt được dấu mốc về chiều cao, cân nặng đủ tiêu chuẩn khi sinh. Cân nặng thai nhi 31 tuần khoảng 1,5kg và kích thước thai nhi 31 tuần tuổi trung bình khoảng 41cm. 

Bé hoạt động nhiều hơn với các động tác như huých, đạp, di chuyển và nhào lộn trong bụng mẹ. Điều này chứng tỏ bé đang phát triển khỏe mạnh và có những thay đổi đáng kể như sau:

• Hoàn thiện các cơ quan như hệ tiêu hóa, não, tai và mắt. Bé đã biết phản ứng với âm thanh, ánh sáng từ môi trường bên ngoài. Thai nhi 31 tuần tuổi mẹ hãy tích cực trò chuyện, đọc sách và cho bé nghe nhạc để kích thích thính giác và nhận thức cho con.
• Tóc mọc nhiều hơn và lớp lông mao ngoài da bé dần biến mất. 
• Bé có thể mút ngón tay của mình và xoay đầu.
• Tay và chân phát triển dài hơn, móng chân và móng tay cũng dần hình thành, hoàn thiện trong thời kỳ này.
• Bàng quang của bé bắt đầu chứa nước tiểu và biết tự đào thải nước tiểu vào nước ối.
• Tủy xương của thai nhi 31 tuần cũng đang phát triển, có vai trò sản xuất ra các tế bào hồng cầu.
• Bé đã hình thành giấc ngủ, mẹ nhận biết bằng cách bé di chuyển và đạp vào thành bụng mẹ là đang thức, im lặng là bé đang ngủ.

Những biểu hiện này đều nằm trong sự phát triển của thai nhi qua từng tuần, cho thấy bé đang hoàn thiện chức năng thần kinh và khả năng tương tác với môi trường.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 31

Thai nhi tuần thứ 31 khiến mẹ bầu khó chịu hơn so với giai đoạn trước

Thai nhi 31 tuần tuổi là lúc cơ thể mẹ xuất hiện những thay đổi rõ rệt hơn, cụ thể như sau: 

2.1 Tăng cân nhanh

Tuần thứ 31 của thai kỳ, bụng bầu đã lớn hơn rất nhiều, khiến mẹ bầu cảm thấy nặng nề và khó di chuyển. Tăng cân nhanh chóng trong giai đoạn này là điều hoàn toàn bình thường, nhưng đồng thời cũng mang lại phần lớn khó khăn cho mẹ. Bụng bầu lớn chèn ép lên các cơ quan nội tạng, gây ra tình trạng khó thở, ợ nóng và tiểu tiện thường xuyên. Chân tay cũng dễ bị phù nề, gây cảm giác nặng nề và khó chịu. Tình trạng phù nề này càng rõ hơn khi mẹ bước sang giai đoạn thai nhi 32 tuần tuổi, thời điểm thai lớn nhanh và gây áp lực mạnh lên toàn bộ cơ thể mẹ.

2.2 Khó thở

Khó thở do thai nhi chiếm nhiều diện tích trong bụng và chèn ép phổi. Do phải gánh thêm trọng lượng đã làm mẹ mệt mỏi, khó thở và tử cung giãn ra đẩy ngược vào cơ hoành, làm cho cơ hoành không giãn hoàn toàn nhường chỗ cho phổi phồng lên khi mẹ hít vào, khiến mẹ nhanh bị hết hơi ngay cả khi vận động nhẹ. Khi đó, mẹ hãy luyện các bài tập thở để giảm tình trạng khó thở, thở ngắn, thở dốc khi mang thai.

2.3 Chuột rút

Khi thai nhi 31 tuần, chuột rút cũng là một trong những thay đổi thường gặp ở mẹ bầu. Chuột rút xảy ra do cơ thể mẹ đang bị thiếu hụt canxi và magie nên mẹ bầu nên bổ sung đầy đủ canxi mà magie thông qua chế độ ăn uống. Tốt nhất mẹ hãy tăng cường bổ sung 2 khoáng chất này theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

2.4 Tiểu nhiều

Do tử cung chèn lên bàng quang, khiến không gian bàng quang chứa nước tiểu bị thu hẹp dẫn đến tình trạng mẹ bầu đi tiểu nhiều lần. Mặc dù có vẻ ngược, nhưng mẹ uống đủ nước sẽ cơ thể đào thải các chất thải hiệu quả hơn. Và để tránh tình trạng tiểu nhiều thì mẹ hạn chế uống quá nhiều nước vào ban đêm mẹ nhé.   

2.5 Đau lưng

Ở tuần thứ 31 của thai kỳ, nhiều mẹ bầu sẽ cảm thây đau lưng. Đau lưng do nguyên nhân chính là xương sống phải thay đổi tư thể và gánh vác khối lượng nước ối lớn, trọng lượng của thai nhi trong một thời gian dài. Cảm giác đau nhức ở vùng thắt lưng, đôi khi lan xuống chân, khiến mẹ bầu khó chịu và mệt mỏi

2.6 Căng thẳng, thiếu ngủ

Mẹ bầu 31 tuần rất dễ bị khó ngủ, căng thẳng

Mẹ bầu 31 tuần tuổi hay bị thiếu ngủ, căng thẳng dẫn đến mệt mỏi và dễ bị kiệt sức. Mẹ hãy dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn hoặc nhờ sự giúp đỡ của người thân trong các hoạt động hàng ngày. Thiếu ngủ sẽ càng trở nên nặng hơn khi bước sang thai nhi 33 tuần tuổi, do bé lớn nhanh và tần suất cử động tăng lên vào ban đêm.

2.7 Khó tiêu, ợ nóng

Khó tiêu, ợ nóng xuất hiện do hệ tiêu hóa bị chèn ép gây ra các hiện tượng trào ngược và khó tiêu, táo bón. Để giảm hiện tượng này, mẹ bầu nên cắt giảm các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, có tính axit cao và tăng cường ăn nhiều rau xanh, bổ sung đủ nước, trái cây tươi hàng ngày.

2.8 Rỉ sữa non

Khi xuất hiện dấu hiệu rỉ sữa non đừng quá lo lắng do đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường của cơ thể khi đang mang thai. Do đó, khi khám thai hãy chia sẻ những triệu chứng của cơ thể cho bác sĩ để được giải thích, tư vấn chi tiết hơn. 

2.9 Suy co thắt sinh lý

Theo dõi dấu hiệu các cơn suy co thắt sinh lý

Suy co thắt sinh lý còn gọi là Braxton-Hicks, các cơn đau giả này có cảm giác là các cơn co thắt chuyển dạ nhưng không phải vậy. Mặc dù gây co dãn tử cung nhưng không phải là quá trình chuyển dạ khi sinh con. 

Những cơn co thắt này xuất hiện vào 3 tháng cuối thai kỳ, xảy ra vào buổi chiều hoặc buổi tối, nhất là khi bạn hoạt động cả ngày. Co thắt không có dấu hiệu điển hình nào, nếu diễn ra thường xuyên bạn có thể tự cảm nhận được. 

Khi co thắt sinh lý xảy ra, mẹ bầu sẽ cảm thấy quặn thắt ở bụng nhưng thường không quá đau. Dấu hiệu chứng tỏ mẹ đang bị co thắt sinh lý Braxton-Hicks bao gồm:

• Co thắt xuất hiện rồi biến mất.
• Co thắt không thường xuyên và không quá mạnh.
• Co thắt biến mất khi thay đổi tư thế hoặc đi tiểu.

Do vậy, khi cơ thể mẹ bầu xuất hiện những dấu hiệu này đừng quá lo lắng hãy chú ý nghỉ ngơi đúng cách và phù hợp.

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 31?

Thai 31 tuần tuổi là giai đoạn những tháng cuối của thai kỳ, chứa đầy những thách thức và thay đổi nhưng cũng là thời điểm đáng mong chờ cho cả hành trình mang thai đầy vất vả sắp đến đích.

Mẹ hãy chuẩn bị kế hoạch cho quá trình sinh nở vì muộn hơn là lúc bụng bầu lớn và di chuyển khó khăn hơn. Vậy mẹ bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 31?

3.1 Tham gia các lớp học tiền sản, thai giáo

Tham gia các lớp học tiền sản để trang bị các kiến thức khoa học về thai giáo

Tham gia các lớp học tiền sản để trang bị các kiến thức về thai giáo, cách chăm sóc trẻ sơ sinh trong từng giai đoạn. Những bài học hướng dẫn mẹ bầu cách tập thể dục, tập thở đúng cách, lựa chọn phương pháp sinh nở đúng và phù hợp, hướng dẫn tư thế cho con bú, cách chăm sóc bé ở những tháng đầu đời…

3.2 Khám thai định kỳ

Mẹ hãy ghi nhớ lịch khám thai định kỳ và tiến hành các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định của bác sĩ bao gồm xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm tiểu đường, làm kiểm tra nguy cơ tiền sản giật, xét nghiệm và siêu âm định kỳ đảm bảo thai nhi đang phát triển bình thường.

3.3 Vận động thường xuyên

Mẹ bầu hãy vận động thường xuyên bằng cách tập yoga cho bà bầu hoặc đi bộ nhẹ nhàng để giảm bớt căng thẳng, cơ thể dẻo dai hơn rất có lợi cho quá trình chuyển dạ sắp tới.

3.4 Tập thể dục

Tập thể dục hàng ngày với những bài tập nhẹ nhàng, dành riêng cho bà bầu, vừa giảm căng thẳng, mệt mỏi lại tăng cường sự dẻo dai cho cơ thể.

3.5 Theo dõi triệu chứng cơ thể và thai nhi

Thai nhi 31 tuần tuổi mẹ bầu cần lưu ý lịch khám thai định kỳ

Theo dõi các triệu chứng của cơ thể và thai nhi, nếu có bất thường xảy ra hãy lập tức đến bác sĩ ngay. Thông thường, một cơn chuyển dạ có thể xảy ra từ tuần 37 – tuần 40 nhưng nếu trẻ sinh ra trước tuần 37 là sinh non. Do đó mẹ bầu hãy chú ý theo dõi các dấu hiệu chuyển dạ sớm để kịp thời can thiệp và xử lý. Mẹ bầu hãy ghi nhớ những dấu hiệu sinh non cụ thể như:

• Đau bụng dữ dội, hoa mắt và chóng mặt. 
• Đau lưng âm ỉ, xuất hiện cơn co tử cung và rỉ ối.
• Ra máu hoặc dịch âm đạo bất thường. 
• Thai nhi có xu hướng đẩy về phía trước, cử động ít hoặc thậm chí ngừng cử động.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên mẹ bầu hãy lập tức đến viện để kiểm tra và có biện pháp xử lý kịp thời, tránh nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Việc theo dõi này càng quan trọng hơn khi chuẩn bị bước sang giai đoạn thai nhi 34 tuần tuổi, thời điểm nguy cơ sinh non tăng và bé bắt đầu hoàn thiện các cơ quan cuối cùng.

Trên đây là một số kiến thức cơ bản liên quan đến thai nhi 31 tuần tuổi phát triển ra sao và những thay đổi trong cơ thể mẹ, cũng như một số lưu ý cho mẹ bầu trong giai đoạn này.  Để tham khảo thêm những kiến thức về dinh dưỡng mẹ và bé, hay những thông tin khác hãy đăng ký tham gia ngày Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé với nhiều thông tin bổ ích đang chờ bạn.