Cách hạ đường huyết cấp tốc cho bà bầu theo hướng dẫn bác sĩ

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,
nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình 

Đái tháo đường thai kỳ là nỗi lo của nhiều mẹ bầu và mẹ cũng đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát đường huyết. Để kiểm soát đường huyết hiệu quả, mẹ bầu cần có chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học. Vì thế bài viết này Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ hướng dẫn các cách hạ đường huyết cho bà bầu đơn giản mà hiệu quả, giúp mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh.

1. Tại sao kiểm soát đường huyết cho bà bầu lại quan trọng?

Việc kiểm soát đường huyết trong thai kỳ là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Đái tháo đường thai kỳ có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Chính vì vậy, việc duy trì đường huyết ổn định không chỉ giúp bảo vệ mẹ mà còn hỗ trợ sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi. Dưới đây là những lý do tại sao việc kiểm soát đường huyết cho mẹ bầu lại vô cùng cần thiết:

• Giảm nguy cơ biến chứng cho sản phụ: Đái tháo đường thai kỳ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như tiền sản giật, tăng huyết áp và băng huyết.
• Bảo vệ sức khỏe của thai nhi: Đường huyết không được kiểm soát được có thể gây nguy cơ cho sự phát triển của thai nhi. Thai nhi có thể trở nên quá lớn, tăng cân quá nhanh và có nguy cơ cao hơn mắc các vấn đề sức khỏe như dị tật hay chậm phát triển.
• Ngăn ngừa biến chứng sau sinh: Hạ đường huyết cho bà bầu đúng cách không chỉ giúp kiểm soát trong thai kỳ mà còn giảm nguy cơ chuyển đổi thành tiểu đường type 2 sau sinh. Việc này là quan trọng để bảo vệ sức khỏe của mẹ trong tương lai.
• Tăng cường sức khỏe cho mẹ: Việc duy trì đường huyết ổn định giúp kiểm soát cân nặng, giảm mệt mỏi cũng như tăng sức đề kháng của mẹ bầu.

Cách hạ đường huyết cho bà bầu đúng quy tắc rất quan trọng.

Với những lý do trên, việc áp dụng các cách hạ đường huyết cho bà bầu đúng cách là yếu tố quyết định để tạo ra một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.

2. Chuyên gia gợi ý các cách hạ đường huyết cấp tốc cho bà bầu tại nhà hiệu quả

Việc kiểm soát đường huyết trong suốt thai kỳ đóng vai trò quan trọng để ngăn chặn các biến chứng tiềm ẩn và bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Dưới đây là 10 cách hạ đường huyết cho mẹ bầu tại nhà mà hiệu quả đã được các bác sĩ khuyến nghị:

2.1 Chia nhỏ bữa ăn trong ngày

Trong quá trình mang thai, việc duy trì đường huyết ổn định là quan trọng để ngăn chặn những tác động tiêu cực đối với sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Một trong những cách hạ đường huyết nhanh tại nhà cho mẹ là chia nhỏ bữa ăn trong ngày. Bằng cách này, lượng glucose được hấp thụ vào cơ thể một cách dễ dàng và không gây tăng đột ngột đường huyết và khi được thực hiện đúng còn hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hấp thụ dưỡng chất, đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi.

Dưới đây là bảng minh họa giữa 2 chế độ mà mẹ bầu có thể tham khảo để áp dụng: 

Cách ăn chia nhỏ bữa không chỉ giúp ổn định đường huyết mà còn hỗ trợ giảm tình trạng mẹ bầu bị đầy bụng ợ hơi, nhất là vào các tháng đầu và cuối thai kỳ.

2.2 Giảm lượng thực phẩm chứa nhiều Carbohydrate

Chế độ ăn của bà bầu nên tập trung vào việc giảm lượng thực phẩm chứa nhiều carbohydrate, đặc biệt là carbohydrate đơn (đường hấp thu nhanh). Những thực phẩm như đường, bánh kẹo, và các sản phẩm làm từ bột trắng có Chỉ số Đường huyết (GI) cao, có thể gây tăng đường huyết đột ngột.

Để kiểm soát đường huyết hiệu quả, mẹ bầu nên ưu tiên lựa chọn thực phẩm có Chỉ số Đường huyết (GI) thấp hoặc GI trung bình. Ví dụ:

2.3 Giảm các loại nước ngọt, nước ép trái cây ngọt

Nước ngọt và nước ép trái cây ngọt thường chứa lượng đường lớn, có thể dẫn đến tăng đường huyết. Cách hạ đường huyết cho bà bầu hiệu quả là giảm tiêu thụ các loại đồ uống giàu đường. Không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà nó còn bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi. Thay vào đó, hãy chọn lựa nước lọc, trà không đường hoặc nước ép trái cây tự nhiên để giữ cho lượng đường huyết được duy trì ổn định một cách hiệu quả.

Giảm các loại nước ngọt 

2.4 Giảm lượng thực phẩm giàu chất béo

Chế độ ăn cho bà bầu nên hạn chế các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa như: đồ ăn nhanh, thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, các sản phẩm sữa giàu chất béo, thịt xông khói, xúc xích,... vì những loại thực phẩm này có thể gây cản trở chức năng insulin, làm tăng nguy cơ tăng đường huyết. 

Mẹ bầu nên ưu tiên thực phẩm giàu axit béo omega-3 như cá hồi, cá mòi, hạt chia, hạt lanh, các loại hạt như hạnh nhân, óc chó,... Hạt chia là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào cùng chất xơ giúp điều chỉnh lượng đường trong máu bằng cách giảm tốc độ hấp thụ đường, hỗ trợ ngừa tiểu đường thai kỳ. Cá hồi cũng được khuyến khích vì chứa các axit béo EPA và DHA, giúp ngăn ngừa các biến chứng thai kỳ như sinh non, tiền sản giật và hỗ trợ phát triển trẻ khỏe mạnh.

2.5 Giảm ăn mặn

Đối với bà bầu, giảm ăn mặn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch mà còn là cách hiệu quả để giảm đường huyết. Khi tiêu thụ muối cao, cơ thể dễ giữ nước dẫn đến tăng áp lực lên mạch máu và ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết của insulin, từ đó làm tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ.

Chế độ ăn giảm muối, hạn chế các thực phẩm chứa nhiều muối như đồ ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn, nước mắm hoặc mì chính giúp duy trì huyết áp ổn định, giảm tình trạng giữ nước và phù nề. Nhờ đó, bà bầu có thể kiểm soát huyết áp tốt hơn, bảo vệ tim mạch và sức khỏe toàn diện cho cả mẹ và thai nhi.

2.6 Uống đủ nước mỗi ngày

Duy trì lượng nước đủ mỗi ngày, nên dùng bổ sung các loại nước khoáng mang tính kiềm. Uống đủ nước giúp duy trì sự cân bằng đường huyết, hỗ trợ tiêu hóa và làm giảm nguy cơ táo bón trong thai kỳ mà nhiều mẹ bầu gặp phải. Thói quen uống đủ nước mỗi ngày sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cả mẹ và thai nhi, đồng thời hỗ trợ quá trình kiểm soát đường huyết một cách hiệu quả.

Nước kiềm thiên nhiên (natural alkaline water) là loại nước có pH tự nhiên >7,0, thường giàu bicarbonate, canxi, magiê và kali. Nhiều nghiên cứu gợi ý rằng việc sử dụng nước kiềm trong chế độ ăn của bệnh nhân đái tháo đường type 2 (ĐTĐ2) có thể mang lại lợi ích thông qua việc cải thiện cân bằng kiềm–toan, giảm toan nhẹ mạn tính, hỗ trợ kiểm soát glucose máu và bảo vệ chức năng thận. Khi được kết hợp hợp lý với chế độ ăn PRAL thấp và theo dõi y khoa, nước kiềm thiên nhiên có thể trở thành một phần của chiến lược dinh dưỡng cá thể hóa trong quản lý ĐTĐ2.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phụ nữ mang thai nên uống khoảng 4 lít nước lọc mỗi ngày. Nếu đang cho con bú, lượng nước này nên tăng thêm khoảng 0,5 lít, tức là tối đa 4,8 lít nước/ngày với thai phụ và 5,5 lít nước/ngày với phụ nữ đang cho con bú. Tuy nhiên, không nên lạm dụng uống quá nhiều nước vì điều này có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Nguồn thông tin từ Bệnh viện Phụ sản Trung ương và các chuyên gia y tế khuyên rằng việc uống nước đều đặn, vừa đủ, không nên uống quá nhanh hoặc quá nhiều trong một lần sẽ giúp duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể, tăng cường sức khỏe cho mẹ và thai nhi, đồng thời hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả trong thai kỳ

Mẹ bầu nên uống đủ nước mỗi ngày.

2.7 Thường xuyên theo dõi đường huyết

Việc theo dõi lượng đường huyết thường xuyên là một phần quan trọng của chế độ chăm sóc bản thân khi mang thai. Đặc biệt, đối với những bà bầu gặp vấn đề đái tháo đường thai kỳ, việc đo lường và ghi chép kết quả giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả của chế độ ăn cũng như liệu pháp tập luyện. Điều này không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn tạo cơ hội để điều chỉnh kế hoạch điều trị theo thời gian và đảm bảo sự an toàn cho mẹ cùng thai nhi.

Dưới đây là mức đường trong máu ổn định cho bà bầu: 

• Đường huyết lúc đói nên giữ ở mức từ 70 đến 95 mg/dL (hoặc ≤ 92 mg/dL theo các khuyến cáo quốc tế).
• Đường huyết sau ăn 1 giờ nên dưới 180 mg/dL (10 mmol/L).
• Đường huyết sau ăn 2 giờ nên dưới 120-153 mg/dL tùy nguồn (khuyến cáo phổ biến từ 120 đến 153 mg/dL).

Bên cạnh việc tự theo dõi đường huyết tại nhà, mẹ bầu cũng nên tuân thủ mốc khám thai quan trọng để được tầm soát sớm, theo dõi thai nhi và điều chỉnh kế hoạch ăn uống – vận động kịp thời.

Mẹ bầu nên thường xuyên theo dõi lượng đường.

2.8 Dùng thuốc kiểm soát đường huyết

Trong một số trường hợp, việc kiểm soát đường huyết và hạ đường huyết cấp tốc cho bà bầu đòi hỏi sự hỗ trợ từ thuốc,  trong trường hợp này cần có bác sĩ chuyên khoa thăm khám và có thể kê đơn các loại thuốc phù hợp kèm theo tư vấn dinh dưỡng hợp lý để giúp duy trì mức đường huyết ổn định. 

Cách hạ đường huyết cho bà bầu này đặc biệt quan trọng đối với những ai không thể kiểm soát đường huyết bằng chế độ dinh dưỡng hoặc vận động một cách độc lập. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được giám sát chặt chẽ và điều chỉnh theo chỉ đạo của bác sĩ.

2.9 Đi bộ, chạy bộ nhẹ nhàng 

Các hoạt động thể thao như đi bộ và chạy bộ nhẹ nhàng đều là cách giảm đường huyết mà mẹ có thể áp dụng ngay. Bên cạnh đó, các hoạt động này cũng giúp kiểm soát cân nặng mà còn cải thiện sự đàn hồi cơ bắp và tăng sức đề kháng cơ thể. 

Đặc biệt, việc tập luyện nhẹ nhàng sẽ giúp kiểm soát đường huyết một cách hiệu quả mà không tạo áp lực lớn cho cơ bản và thai nhi. Đều đặn và phù hợp với tình trạng sức khỏe, những hoạt động này đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch chăm sóc toàn diện cho bà bầu.

2.10 Tập yoga

Yoga không chỉ là bài tập giảm căng thẳng, mà còn là một cách hạ đường huyết cho bà bầu cực kỳ hiệu quả. Việc tập yoga tại nhà mang lại nhiều lợi ích không chỉ cho sức khỏe tinh thần mà còn cho tình trạng đái tháo đường thai kỳ như:

• Yoga tập trung vào việc luyện thở sâu và kiểm soát, giúp cải thiện khả năng tập trung, làm hạ đường huyết khi mang thai, giúp duy trì mức độ ổn định.
• Giúp cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ quá trình kiểm soát đường huyết ổn định hơn.
• Stress có thể tăng mức đường huyết, và yoga được biết đến là một phương pháp giảm stress hiệu quả.

Tập yoga giúp giảm đường huyết trong thai kỳ.

Yoga có thể thực hiện ở mọi giai đoạn thai kỳ, từ trimester đầu đến trimester cuối, với những thay đổi phù hợp. Trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập yoga nào, bà bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Điều này giúp đảm bảo rằng mẹ đang thực hiện những động tác phù hợp và an toàn cho tình trạng sức khỏe của mình cùng thai nhi.

2.11 Kiểm soát căng thẳng 

Việc kiểm soát căng thẳng đúng cách sẽ góp phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và ổn định lượng đường huyết cho bà bầu trong suốt thai kỳ. Khi bị stress kéo dài, cơ thể tăng tiết hormone Cortisol và Glucagon, gây kích thích gan sản xuất thêm glucose, làm đường huyết tăng mà không cần ăn.

Vì vậy, nguyên tắc đơn giản là giảm căng thẳng sẽ giúp giảm Cortisol, từ đó hỗ trợ hạ đường huyết hiệu quả. Dưới đây là các cách thực hiện kiểm soát căng thẳng cho bà bầu:

• Thực hành Chánh niệm (Mindfulness): Dành 10-15 phút mỗi ngày để thiền hoặc tập trung vào hơi thở, giúp tinh thần thư giãn.
• Tham gia các hoạt động yêu thích như đọc sách, nghe nhạc, hoặc vẽ tranh để xua tan mệt mỏi, giảm stress.
• Áp dụng kỹ thuật thở sâu: Thở bụng chậm, hít vào sâu và thở ra từ từ trong 5 phút mỗi ngày, đặc biệt trước khi đi ngủ để dễ ngủ và hạ đường huyết tự nhiên.

Việc kiểm soát căng thẳng đúng cách sẽ góp phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và ổn định lượng đường huyết cho bà bầu trong suốt thai kỳ.

2.12 Đảm bảo chất lượng giấc ngủ

Chất lượng giấc ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát đái tháo đường thai kỳ. Thiếu ngủ hoặc ngủ không đủ giấc có thể tăng kháng insulin, khiến cơ thể khó hấp thu glucose. Do đó, đảm bảo giấc ngủ tốt là một cách hỗ trợ giảm đường huyết hiệu quả.

Cách áp dụng:

• Đảm bảo thời gian ngủ đủ: Mẹ bầu nên cố gắng ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm.
• Vệ sinh giấc ngủ: Thực hiện thói quen đi ngủ và thức dậy vào giờ cố định, tránh sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ.
• Tư thế ngủ nghiêng bên trái: Tư thế này giúp cải thiện lưu thông máu, giảm áp lực lên tĩnh mạch chủ và hỗ trợ tiêu hóa, giúp bà bầu ngủ ngon hơn.

Cách hạ đường huyết đơn giản cho mẹ bầu là đảm bảo ngủ đủ giấc và ngủ sâu

2.13 Uống trà giúp hỗ trợ giảm đường huyết cấp tốc cho mẹ bầu

Một số loại trà không đường, giúp hỗ trợ hạ đường huyết mà mẹ có thể tham khảo:

• Trà gừng: Giúp chống buồn nôn (ốm nghén), đồng thời một số nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp cải thiện chuyển hóa glucose và giảm đường huyết lúc đói.
• Trà quế: Được Quế biết đến với khả năng tăng độ nhạy Insulin và làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu.

Lưu ý: Trước khi sử dụng, mẹ hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ về liều lượng và tần suất sử dụng bất kỳ loại trà thảo mộc nào trong thai kỳ, dù nó có lợi ích về đường huyết.

Nếu mẹ vừa cần kiểm soát đường huyết vừa hay khó tiêu, mẹ có thể tham khảo thêm gợi ý bầu khó tiêu nên uống gì để chọn thức uống phù hợp, an toàn và không làm đường huyết tăng vọt.

3. Kết luận

Trên đây là những cách hạ đường huyết cho bà bầu hiệu quả và an toàn theo hướng dẫn của chuyên gia uy tín. Việc duy trì đường huyết ổn định không chỉ là chìa khóa quan trọng đối với sức khỏe của mẹ mà còn ảnh hưởng đến thai nhi. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn đã có những thông tin hữu ích và nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc chăm sóc đường huyết trong quá trình mang thai.

Tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để có những thực đơn bổ dưỡng, đầy đủ dưỡng chất.

* Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn