THAI NHI 30 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Tuần thai thứ 30 là mốc mẹ đã vượt qua gần hết thai kỳ, chỉ còn mười tuần nữa để chào đón bé yêu chào đời. Tuy nhiên, giai đoạn này mẹ hãy chuẩn bị sẵn sàng để vượt qua và hãy trang bị những kiến thức cần thiết cho bản thân và em bé. Thai nhi 30 tuần tuổi: Sự phát triển của bé và thay đổi của mẹ, hãy cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé khám phá mẹ nhé. 

1. Thai nhi 30 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Hình ảnh thai nhi 30 tuần tuổi trong bụng mẹ

Cân nặng thai nhi 30 tuần luôn là câu hỏi được các mẹ bầu quan tâm. Vào tuần thai thứ 30, thai nhi có kích thước tương đương với một cái bắp cải và nặng khoảng 1.396 kg. Lúc này bụng mẹ căng tròn như quả dưa và kích thước thai nhi 30 tuần tuổi khoảng 40,5cm. Khi thai nhi càng phát triển thì lượng nước ối sẽ bị giảm và đây là dấu hiệu tốt cho sự tăng trưởng bình thường. 

Mẹ đang chuẩn bị cho ngày trọng đại sắp đến và bé yêu cũng vậy. Tư thế nằm của thai nhi 30 tuần tuổi lúc này đang ở tư thế đầu hướng xuống và thai nhi đang có xu hướng hạ sâu xuống khung xương chậu của mẹ trong vài tuần sắp tới. Nhiều mẹ cũng thắc mắc thai 30 tuần ngôi đầu là sao, đây đơn giản là tư thế đầu bé quay xuống dưới để chuẩn bị cho quá trình sinh nở trong các tuần sắp tới.

Dấu hiệu thai nhi 30 tuần tuổi khỏe mạnh chính là bắt đầu phân biệt được những thứ xung quanh như ánh sáng và bóng tối. Những cơ quan trong cơ thể cũng đang phát triển và thai nhi cũng tăng khoảng 230g mỗi tuần để đảm bảo sự phát triển của các hệ cơ quan. Mẹ đừng quá lo lắng nếu trong tuần thai này thai nhi ít vận động hơn nhưng đây là điều hoàn toàn bình thường do không gian quanh bào thai hạn chế hơn. Thính lực của thai nhi đang phát triển hoàn thiện nên mẹ có thể thấy thai nhi cử động phản ứng lại một số tiếng động lớn từ bên ngoài. Những thay đổi này đều nằm trong quá trình phát triển thai nhi tự nhiên, khi bé dần hoàn thiện các giác quan và thích nghi với môi trường bên trong tử cung.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 30

Những thay đổi cơ thể mẹ trong tuần thai thứ 30

Mang thai 30 tuần tuổi mẹ sẽ thấy tóc dày hơn, ngưng dài ra và ít rụng hơn. Nhưng vài tháng sau sinh thì ngược lại, tóc mẹ sẽ mỏng đi và rụng nhanh hơn. Ngoài ra, trong tuần thai thứ 30 mẹ sẽ thấy mệt mỏi hơn và đặc biệt xuất hiện thêm nhiều triệu chứng khó chịu. Tình trạng này thường rõ rệt hơn khi bước sang giai đoạn thai nhi 31 tuần tuổi, khi bé lớn nhanh và gây áp lực nhiều hơn lên cơ thể mẹ. Ví dụ như: 

2.1 Khó ngủ

Mẹ sẽ thấy mệt hơn bình thường và khó vào giấc ngủ hơn, nên mẹ hãy thử nhiều tư thế ngủ khác nhau xem có cải thiện tình trạng này không. Nếu mất ngủ nghiêm trọng khiến mẹ mệt mỏi, khó chịu hãy đến bác sĩ ngay nhé.

2.2 Đau lưng 

Đau lưng là triệu chứng phổ biến trong thai kỳ mà mẹ bầu nào cũng gặp phải. Thường vào tam cá nguyệt thứ ba triệu chứng đau lưng sẽ nặng hơn và khiến mẹ nằm hay xoay người cũng khó khăn hơn.

2.3 Chuột rút

Do cơ thể mẹ chịu nhiều sức ép từ thai nhi nên dễ bị chuột rút

Cơ thể mẹ đang phải chịu quá nhiều sức ép do thai nhi đang lớn dần lên, lúc này tất cả các cơ như hệ xương, bắp, mạch máu, hóc môn đang phải làm việc cho hai người một lúc. Do đó, mẹ hãy cố gắng nghỉ ngơi hợp lý và uống đủ nước mỗi ngày. Nếu tình trạng chuột rút thường xuyên hơn và không có dấu hiệu thuyên giảm mẹ hãy liên hệ ngay với bác sĩ để khắc phục sớm.

2.4 Tâm trạng hay thay đổi

Khi thai nhi 30 tuần tuổi, việc mẹ bầu thay đổi tâm trạng không có gì lạ, do mẹ phải lo lắng nhiều điều trong cùng lúc, mẹ đang mệt mỏi hơn do khối lượng tăng thêm. Nếu tâm trạng thay đổi nhưng ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày và chất lượng giấc ngủ hãy đến gặp bác sĩ nhé. Do có rất nhiều mẹ bầu bị trầm cảm cả trong và sau thai kỳ nên hãy chia sẻ với bác sĩ những điều mẹ cảm thấy để được tư vấn cách kiểm soát tâm trạng.

2.5 Chân lớn hơn

Mẹ bầu mang thai 30 tuần tuổi có bàn chân lớn hơn bình thường

Bàn chân lớn hơn nên nhiều mẹ bầu còn tăng cả một cỡ giày trong suốt thai kỳ, hãy đầu tư vào một đôi giày hoặc dép chất lượng để giúp mẹ thoải mái di chuyển đến khi sinh và cần chăm sóc bàn chân cẩn thận.

Ngoài ra, thai nhi 30 tuần tuổi, mẹ có thể cảm thấy khó thở do nguyên nhân chính là tử cung của mẹ ngày càng mở rộng và chèn ép lên tất cả các cơ quan nội tạng khác đặc biệt là phổi để tạo ra không gian đủ cho bé phát triển. Nếu khó thở xảy ra thường xuyên hơn mẹ hãy đến gặp bác sĩ để khắc phục sớm tình trạng này.

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 30?

Mẹ bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 30 để thai nhi phát triển khỏe mạnh và mẹ cũng không bị mệt mỏi.

3.1 Ăn đủ thức ăn giàu tinh bột

Tinh bột không chỉ có trong cơm mà còn có trong một số thực phẩm khác như mỳ, ngô, khoai… Mẹ không nên ăn quá nhiều tinh bột sẽ bị thừa cân hoặc ăn quá ít sẽ bị thiếu cân. Mỗi ngày mẹ bầu chỉ nên ăn từ 2 – 3 bát cơm chia nhỏ trong các bữa. 

Ngũ cốc cũng chứa tinh bột và nhiều chất xơ nên hàm lượng dinh dưỡng được đánh giá cao hơn so với gạo trắng. Do đó, bổ sung ngũ cốc đều đặn còn giúp phụ nữ mang thai hạn chế nguy cơ bị táo bón. Đây là nguồn cung cấp năng lượng đầy đủ và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

3.2 Không ăn thức ăn nhiều đường

Có nhiều yếu tố gây ra tiểu đường thai kỳ như thừa cân, di truyền, tuổi tác, mức độ hoạt động thể chất. Nhưng tiểu đường thai kỳ cũng do chế độ ăn uống không lành mạnh, nhất là những thức ăn chứa quá nhiều đường. Đây cũng là lý do nếu mẹ bầu ăn quá nhiều ngọt cũng là nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường thai kỳ. 

Do vậy không ăn hoặc hạn chế ăn thức ăn chứa nhiều đường do đường sẽ hấp thụ nhanh vào hệ tuần hoàn dẫn đến đường huyết tăng đột ngột. Để khắc phục sự tăng đột ngột đường huyết, lúc này tụy sẽ tiết ra một lượng lớn insulin để  đưa đường vào các tế bào, từ đó làm giảm mức đường huyết.

Nhưng nếu ăn nhiều đường trong thời gian dài và liên tục có thể gây ra quá trình tụy không tiết insulin đúng mức, dẫn đến kháng insulin. Đây là một yếu tố nguy cơ dẫn đến phát triển đái tháo đường thai kỳ, đặc biệt dễ mắc tiểu đường type 2.

3.3 Vận động thường xuyên

Mẹ bầu 30 tuần tuổi nên vận động thường xuyên, nhẹ nhàng

Mẹ bầu hãy chú ý vận động thường xuyên, đi bộ 30 phút mỗi ngày và ít nhất 4 – 5 ngày trong tuần hãy dành thời gian đi bộ. Mẹ có thể đi bơi hoặc tập Yoga nhẹ nhàng để giúp quá trình chuyển dạ dễ dàng và ngắn hơn.

3.4 Tập thể dục

Tập thể dục đều đặn mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và thai nhi. Tập thể dục giúp kiểm soát cân nặng, lưu thông máu và từ đó ngăn ngừa đau lưng, táo bón, phù nề giúp mẹ thư giãn và thoải mái hơn. Mẹ bầu có thể lựa chọn những bài tập dành riêng cho mình như bơi lội, đi bộ, yoga …

3.5 Bổ sung vitamin, khoáng chất

Bổ sung đủ vitamin và khoáng chất cần thiết

Dinh dưỡng là một phần quan trọng không thể thiếu trong thai kỳ giúp mẹ khỏe và thai nhi phát triển toàn diện. Chế độ ăn tốt phải cân bằng được các nhóm chất như chất đạm, chất bột đường, chất béo, các loại vitamin… Để thai nhi phát triển khỏe mạnh về cả trí não và thể chất mẹ cần đảm bảo chế độ dinh dưỡng khoa học trong thai kỳ. Hãy chú ý bổ sung đủ sắt, axit folic, canxi, protein, vitamin D và kẽm. Mẹ bầu hãy nắm rõ những thực phẩm không nên ăn khi thai nhi 30 tuần tuổi để giảm nguy cơ chuyển dạ sớm, sinh non. Đây cũng là thói quen quan trọng để mẹ có nền tảng dinh dưỡng tốt khi bước sang giai đoạn thai nhi 32 tuần tuổi, thời điểm bé tăng cân nhanh và cần nhiều vi chất hơn.

Chính vì vậy, dinh dưỡng trong thai kỳ không chỉ quyết định đến sức khỏe của mẹ mà còn ảnh hưởng đến sự hình thành, phát triển của thai nhi sau sinh. Việc thiếu hụt dinh dưỡng trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ trẻ bị sinh non, nhẹ cân và dễ gặp biến chứng sản khoa.

4. Kết luận

Thai nhi 30 tuần tuổi là lúc mẹ gặp bác sĩ thường xuyên hơn để kiểm tra huyết áp, cân nặng và bất cứ dấu hiệu hoặc triệu chứng mẹ đang gặp phải. Do vậy, mẹ hãy chú ý đến sự phát triển của bé và những thay đổi nhỏ nhất để chuẩn bị kỹ lưỡng khi bước vào những tuần thai cuối.

Dinh dưỡng rất quan trọng cho mẹ bầu nên hãy bổ sung đúng cách qua những bữa ăn giàu dinh dưỡng và đầy đủ dưỡng chất. Đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo thực đơn với hàng nghìn các món ăn khác nhau.